Araştırma Tarihi: 2025-01-28
- awesome-tuis - Kapsamlı TUI listesi
- Modern Terminals Showdown - Terminal karşılaştırması
- Tmux vs Zellij - Multiplexer karşılaştırması
- Helix vs Neovim - Editor karşılaştırması
- Zsh vs Fish - Shell karşılaştırması
Terminal Emulator (Wezterm/Alacritty)
└── Tmux (multiplexer)
└── Neovim
├── nvim-tree (file explorer)
├── telescope (fuzzy finder)
├── lualine (status bar)
└── symbols-outline (code outline)
Özellikler:
- Tek terminal penceresi içinde her şey
- Tab'lar ve split'ler tmux ile
- Plugin-heavy Neovim config
- Klasik, battle-tested yaklaşım
Niri (Wayland Compositor)
├── Yazi (file manager) ──────► Nvim'e dosya açar
├── Nvim (editor)
├── Terminal (foot/alacritty)
└── Diğer uygulamalar
Bileşenler:
| Araç | Açıklama | Dil |
|---|---|---|
| Niri | Scrolling tiling Wayland compositor | Rust |
| Yazi | Blazing fast file manager | Rust |
| Nvim | Text editor | C/Lua |
Özellikler:
- Her araç tek bir iş yapıyor (Unix felsefesi)
- Yazi: image/video preview, mouse desteği
- Niri: Smooth animasyonlar, infinite scroll workspace
- Modüler: Parçaları bağımsız değiştirebilirsin
| Kriter | Setup 1 (Tmux) | Setup 2 (Niri) |
|---|---|---|
| UI Modernliği | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Kolay Yönetim | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| Mouse Desteği | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Performans | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Öğrenme Eğrisi | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| Esneklik | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Stabilite | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ (niri yeni) |
| X11 Uyumluluk | ✅ | ❌ (Wayland only) |
Yazi (file manager) - TAM mouse desteği
├── Mouse ile navigate
├── Click to select
├── Drag & drop (yakında)
├── Image preview
└── $EDITOR ile nvim entegrasyonu
# ~/.tmux.conf
set -g mouse on- Pane resize with mouse
- Click to select pane
- Scroll with mouse wheel
-- init.lua
vim.opt.mouse = 'a'
vim.opt.mousemoveevent = true- Click to position cursor
- Select text with mouse
- Scroll support
Niri/Hyprland (compositor)
├── Yazi (mouse-friendly file manager)
├── Neovim (mouse=a enabled)
├── Lazygit (TUI git, mouse destekli)
└── btop/htop (system monitor, mouse destekli)
Niri + Yazi + Nvim → Modern, animasyonlu, image preview
Niri + Yazi + Nvim → Her config ayrı, modüler
Tmux + Neovim → Yıllardır test edilmiş
Yazi + Neovim → Her ikisi de tam mouse desteği
sudo dnf copr enable yalter/niri
sudo dnf install niricargo install --locked yazi-fm yazi-cli
# veya
brew install yazi# ~/.config/yazi/yazi.toml
[opener]
edit = [
{ run = 'nvim "$@"', block = true }
]| Terminal | GPU | Özellik | Performans | Mouse | Önerilen Kullanım |
|---|---|---|---|---|---|
| Ghostty | ✅ Zig/Native | Orta | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ✅ | Hız + sadelik isteyenler |
| WezTerm | ✅ WebGPU | Çok yüksek | ⭐⭐⭐⭐ | ✅ | Lua scripting, remote workflow |
| Kitty | ✅ OpenGL | Yüksek | ⭐⭐⭐⭐ | ✅ | Image protocol, kittens |
| Alacritty | ✅ OpenGL | Minimal | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ✅ | Pure speed, tmux ile |
Mouse için en iyi: WezTerm veya Kitty (daha fazla feature)
| Özellik | Tmux | Zellij |
|---|---|---|
| Öğrenme eğrisi | Dik | Kolay |
| Mouse desteği | Config gerekli | Varsayılan |
| UI keybind gösterimi | ❌ | ✅ Ekranda gösterir |
| Plugin sistemi | ❌ | ✅ WASM |
| Stabilite | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| Floating panes | ❌ | ✅ |
| Session management | ✅ Güçlü | ✅ |
Mouse için en iyi: Zellij (out-of-box mouse, görsel keybinds)
| Özellik | Bash | Zsh | Fish |
|---|---|---|---|
| Autosuggestion | ❌ | Plugin ile | ✅ Built-in |
| Syntax highlight | ❌ | Plugin ile | ✅ Built-in |
| POSIX uyumlu | ✅ | ✅ | ❌ |
| Kurulum kolaylığı | - | Orta | Çok kolay |
| Startup hızı | Hızlı | Plugin'e bağlı | Hızlı |
Önerim: Fish (out-of-box deneyim) veya Zsh + Starship (POSIX gerekirse)
| Özellik | Neovim | Helix |
|---|---|---|
| Kurulum | Config gerekli | Hazır gelir |
| LSP | Plugin ile | ✅ Built-in |
| Treesitter | Plugin ile | ✅ Built-in |
| Mouse | ✅ mouse=a |
✅ |
| Multi-cursor | Plugin ile | ✅ Built-in |
| Plugin sistemi | ✅ Lua, çok güçlü | ❌ Henüz yok |
| File tree | Plugin ile | ❌ Yok (Yazi ile) |
| Öğrenme | vim motions | selection-first |
Yeni başlayanlar için: Helix Max özelleştirme: Neovim + LazyVim
| Özellik | Yazi | ranger | lf | nnn |
|---|---|---|---|---|
| Dil | Rust | Python | Go | C |
| Hız | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Mouse | ✅ Tam | Kısıtlı | Kısıtlı | Kısıtlı |
| Image preview | ✅ Çoklu protokol | ✅ | Kısıtlı | ❌ |
| UI | Modern | Klasik | Minimal | Minimal |
| Async I/O | ✅ | ❌ | ❌ | ✅ |
Mouse için en iyi: Yazi (açık ara)
✅ Yazi ────────── File manager (click, scroll, select)
✅ Lazygit ─────── Git TUI (click navigation)
✅ Lazydocker ──── Docker TUI (click navigation)
✅ btop ─────────── System monitor (click, scroll)
✅ gitui ────────── Git TUI (Rust, fast)
✅ bottom ───────── System monitor (Rust)
✅ k9s ──────────── Kubernetes TUI
⚠️ htop ─────────── Basic click
⚠️ ranger ───────── Scroll only
⚠️ tig ──────────── Basic navigation
GNOME (compositor - değişmiyor)
│
├── Terminal: Kitty veya WezTerm
│ └── GPU accelerated, image protocol, mouse-friendly
│
├── Multiplexer: Zellij
│ └── Native mouse, görsel keybinds, floating panes
│
├── Shell: Fish + Starship
│ └── Zero-config autosuggestion, güzel prompt
│
├── File Manager: Yazi
│ └── Blazing fast, TAM mouse, image preview
│
├── Editor: Neovim + LazyVim (veya Helix)
│ └── mouse=a enabled
│
└── Diğer TUI'lar:
├── Lazygit (git)
├── Lazydocker (docker)
└── btop (system monitor)
Artıları:
- Tüm araçlarda mouse çalışır
- Modern, hızlı (çoğu Rust)
- Kolay öğrenme eğrisi
- Image preview her yerde
GNOME
│
├── Terminal: Alacritty
├── Multiplexer: Tmux (mouse on)
├── Shell: Zsh + Oh-My-Zsh + Starship
├── File Manager: Neovim içi (nvim-tree)
├── Editor: Neovim (heavily configured)
└── Git: Neovim içi (fugitive + gitsigns)
Artıları:
- Battle-tested, stabil
- Tek pencerede her şey
- Tmux sessions güçlü
Eksileri:
- Config ağır
- Mouse ikinci sınıf vatandaş
GNOME
│
├── Terminal: Ghostty (veya Kitty)
├── Multiplexer: Zellij (veya yok)
├── Shell: Fish + Starship
├── File Manager: Yazi
├── Editor: Helix
└── Git: Lazygit
Artıları:
- Zero-config her şey
- Çok hızlı startup
- Kolay bakım
Eksileri:
- Helix plugin yok
- Neovim kadar özelleştirilemez
| Kriter | Setup A | Setup B | Setup C |
|---|---|---|---|
| Mouse Desteği | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| UI Modernliği | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| Kolay Kurulum | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Özelleştirme | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ |
| Stabilite | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| Performans | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Öğrenme Eğrisi | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
Mouse önemli dediğin için: Setup A (Mouse-First Modern)
Kurulum sırası:
1. Kitty veya WezTerm kur
2. Fish + Starship kur
3. Yazi kur (file manager)
4. Zellij kur (tmux alternatifi)
5. Neovim + LazyVim veya Helix
6. Lazygit, btop ekle
İstersen kurulum rehberi hazırlarım.
Değerlendirme sonrası güncellenecek.